انکار فضیلت ها امام علی(ع)
ابنتیمیه (۶۶۱-۷۲۸ق) پیشوای سلفیه، پارهای از احادیثی که در فضیلت امام علی(ع) وارداتی را، مخدوش یا این که مجعول دانسته میباشد.[۱۲۱] همینطور شاگردش اسماعیل بن قدمت مشهور به ابنکثیر دمشقی (۷۰۱-۷۷۴ق) گفته میباشد آیهای راجع به علی(ع) بهتنهایی نازل نشده و آیاتی که مطرح گردیده، درباره علی(ع) و تعدادی بدن دیگر میباشد.[۱۲۲] بهاعتقاد و باور او روایاتی که دراین خصوص از ابنعباس و دیگر افراد گفته شده، درست نیستند.[۱۲۳] وی همینطور گواهی بخش اعظمی از روایات فضائل امام علی را ضعیف مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دانسته میباشد.[۱۲۴]
ابنقَیِّم جوزی (درگذشت ۷۵۱ق)، دیگر محصل ابنتیمیه، امامت علی(ع) در غدیر خم را جعلی دانسته میباشد؛[۱۲۵] با آنکه بهگفته علامه امینی حدیث غدیر در منابع شیعه و سنی بهشکل متوالی نقل شدهاست.[۱۲۶] همینطور ابنجوزی (درگذشت ۵۹۷ق)، دانا اهلسنت، در کتاب الموضوعات، بعضا از روایات فضیلت ها امام علی(ع) را بهتیتر حدیثی جعلی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آورده میباشد.[۱۲۷]
کتابشناسی
فضیلت ها امام علی(ع) در کتابهای حدیثی اهلسنت مانند صحاح سته در نصیبهایی بهاسم مناقب و فضیلت ها علی بن ابیطالب آمده میباشد.[۱۲۸] همینطور در کتابهایی که درباره فضیلت ها اهلبیت درج شده، بخشی به مناقب و فضیلت ها امام علی تخصیص دارااست. عالمان شیعه و سنی کتابهایی مستقلی نیز درباره فضائل و مناقب امام علی(ع) تألیف کردهاند. آقابزرگ تهرانی در الذریعه ۱۵ کتاب با تیتر فضائل امیرالمؤمنین(ع) معرفی نموده است.[۱۲۹] وی همینطور کتابهایی با عنا وین دیگر نیز معرفی کرده که در بردارنده فضائل امام علی(ع) میباشد. تحت عنوان مثال:«نهج العدالة فی فضائل الإمام أميرالمؤمنین علی بن أبیطالب»، نوشته مخلوق علی بن الحسین اللبان النجفی[۱۳۰] و «مصباح الأنوار فی فضائل إمام الاَبرار»، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نوشته هاشم بن محمد.[۱۳۱]
کتابهای اهلسنت
فضائل امیرالمؤمنین، تاثیر احمد بن حنبل شیبانی (درگذشت ۲۴۱ق) از پیشوایان چهارگانه اهلسنت. درین کتاب، ۳۶۹ ماجرا در فضائل و مناقب امام علی(ع) نقل شدهاست.[۱۳۲] ابنحنبل درین کتاب ماجرای شادباش خلیفه دوم به امام علی(ع) در روز غدیر را نقل شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.[۱۳۳]
خصائص امیرالمؤمنین (کتاب)، تاثیر احمد بن شعیب نسائی (درگذشت ۳۰۳ق) محدث و مولف کتاب السنن، از صحاح ششگانه اهلسنت. دراین کتاب که بهلهجه عربی مندرج، از اسلام علی(ع)، رده وی نزد نبی(ص)، خویشاوندیاش با پیامبر آفریدگار(ص) و منزلت همسر و فرزندان وی صحبت آمده میباشد.
مناقب الامام علی بن ابیطالب، تاثیر اِبْن مَغازِلی (درگذشت ۴۸۳ق). کتاب بهگویش عربی مندرج و فضایلی زیرا به دنیاآمدن در کعبه، سبقت در تایید اسلام، رفتن بر دوش نبی(ص) و روایات و نشانههاِ درباره علی را مطرح نموده است.
شواهد التنزیل، نوشته حکم کننده حسکانی (متوفای ۴۹۰ق)، دانا اهل سنت، میباشد. این کتاب با اعتنا به نشانهها قرآنی که در شأن اهل بیت فرستاده نازل گردیده، به ذکر مناقب و فضائل امام علی(ع) و قوم و قبیله او پرداخته میباشد.[۱۳۴]
مناقب علی بن ابیطالب، تاثیر احمد بن موسی بن مَردَوَیه (درگذشت ۴۱۰ق)، اَلْمیزان و المُوازنة فی فضائل الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبیطالب(ع)، تألیف محمد بن عبدالله اسکافی دانشمند معتزلی (درگذشت ۲۴۰ ق)، الجوهرة فی نسب الامام علی و آله تاثیر محمد بن ابیدیده نشده تلمسانی (قرن هفتم هجری)، جواهر المطالب فی مناقب الامام علی بن ابیطالب، نوشته شمسالدین باعونی (درگذشت ۸۷۱ق)، کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابیطالب، تاثیر محمد بن یوسف گنجی (درگذشت ۶۵۸ق)، مَناقِبُ الامام أمیرُالمُؤمنین (ع) تألیف پیروز بن احمد خوارزمی (درگذشت ۵۶۸ق) و مناقب مرتضوی، نوشته میر محمدصالح ترمذی (درگذشت ۱۰۶۰ق) از سایر اثر ها عالمان اهلسنت درباره فضیلت ها امام علی بهشمار می آیند.
کتابهای شیعه
المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین. این کتاب تاثیر ابوالقاسم بُستی فقید زیدی قرن چهارم قمری میباشد. دراین تاثیر ۴۵۰ فضیلت علی بن ابیطالب(ع) نام برده میباشد.
تفضیل امیرالمؤمنین، تاثیر روحانی موثر (درگذشت ۴۱۳ق) تالیف کننده در دراین کتاب با استناد به روایات شیعه و سنی، فضیلت علی(ع) بر همگی پیامبران جز نبی اسلام را ثابت نموده است. این تاثیر بهلهجه فارسی ترجمه شدهاست.
الرّسالَةُ العَلَویة فی فَضلِ أمیرالمؤمنین(ع) عَلی سائرِ البَرّیة سِاو سیدنا رَسولُ الله (ص). این کتاب را ابوالفتح کراجکی (درگذشت ۴۴۹ق) بهلهجه عربی درج شده میباشد. در آن افضلیت علی(ع) طبق آیه ها قرآن، خصوصیتهای امام علی و جواب به شبهاتی درباره او آمده میباشد.
الیَقین بِاختِصاصِ مولانا عَلیّ علیهالسلام بِإمرَةِ المُؤمِنین. مولف این کتاب سید ابن طاووس (درگذشت ۶۶۴ق) میباشد. وی درین کتاب با استناد به ۲۲۰ حدیث از منابع اهلسنت، کنیه «امیرالمؤمنین» را مختص علی(ع) دانسته میباشد که فرستاده(ص) آن را به او داده میباشد.
کتابهای عُمْدَةُ عُیونِ صِحاحِ الاَخْتوشه فی مَناقبِ اِمامِ الاَبرار معروف به العُمدَة، تألیف ابنبطریق (درگذشت ۶۰۰ق)، مائةُ مَنْقَبَة مِنْ مَناقِب امیرالمؤمنین وَ الأئمّة مِنْ وُلْده(ع) مِن طَریقِ العامّة تاثیر ابنشاذان، طرف اینجانب الانباء و المناقب، تاثیر سید ابن طاووس، الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین تاثیر شاذان بن جبرئیل قمی، کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین نوشتۀ علامه حلی و قضاء امیرالمؤمنین تاثیر محمدتقی شوشتری، فضايل الخمسه اینجانب الصحاح السته نوشته فیروزآبادی از سایر اثراتی میباشد که عالمان شیعی درباره فضائل امام علی(ع) نوشتهاند.
جستارهای متعلق
انکار فضیلت ها امام علی(ع)
ابنتیمیه (۶۶۱-۷۲۸ق) پیشوای سلفیه، پارهای از احادیثی که در فضیلت امام علی(ع) وارداتی را، مخدوش یا این که مجعول دانسته میباشد.[۱۲۱] همینطور شاگردش اسماعیل بن قدمت مشهور به ابنکثیر دمشقی (۷۰۱-۷۷۴ق) گفته میباشد آیهای راجع به علی(ع) بهتنهایی نازل نشده و آیاتی که مطرح گردیده، درباره علی(ع) و تعدادی بدن دیگر میباشد.[۱۲۲] بهاعتقاد و باور او روایاتی که دراین خصوص از ابنعباس و دیگر افراد گفته شده، درست نیستند.[۱۲۳] وی همینطور گواهی بخش اعظمی از روایات فضائل امام علی را ضعیف مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دانسته میباشد.[۱۲۴]
ابنقَیِّم جوزی (درگذشت ۷۵۱ق)، دیگر محصل ابنتیمیه، امامت علی(ع) در غدیر خم را جعلی دانسته میباشد؛[۱۲۵] با آنکه بهگفته علامه امینی حدیث غدیر در منابع شیعه و سنی بهشکل متوالی نقل شدهاست.[۱۲۶] همینطور ابنجوزی (درگذشت ۵۹۷ق)، دانا اهلسنت، در کتاب الموضوعات، بعضا از روایات فضیلت ها امام علی(ع) را بهتیتر حدیثی جعلی آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آورده میباشد.[۱۲۷]
کتابشناسی
فضیلت ها امام علی(ع) در کتابهای حدیثی اهلسنت مانند صحاح سته در نصیبهایی بهاسم مناقب و فضیلت ها علی بن ابیطالب آمده میباشد.[۱۲۸] همینطور در کتابهایی که درباره فضیلت ها اهلبیت درج شده، بخشی به مناقب و فضیلت ها امام علی تخصیص دارااست. عالمان شیعه و سنی کتابهایی مستقلی نیز درباره فضائل و مناقب امام علی(ع) تألیف کردهاند. آقابزرگ تهرانی در الذریعه ۱۵ کتاب با تیتر فضائل امیرالمؤمنین(ع) معرفی نموده است.[۱۲۹] وی همینطور کتابهایی با عنا وین دیگر نیز معرفی کرده که در بردارنده فضائل امام علی(ع) میباشد. تحت عنوان مثال:«نهج العدالة فی فضائل الإمام أميرالمؤمنین علی بن أبیطالب»، نوشته مخلوق علی بن الحسین اللبان النجفی[۱۳۰] و «مصباح الأنوار فی فضائل إمام الاَبرار»، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نوشته هاشم بن محمد.[۱۳۱]
کتابهای اهلسنت
فضائل امیرالمؤمنین، تاثیر احمد بن حنبل شیبانی (درگذشت ۲۴۱ق) از پیشوایان چهارگانه اهلسنت. درین کتاب، ۳۶۹ ماجرا در فضائل و مناقب امام علی(ع) نقل شدهاست.[۱۳۲] ابنحنبل درین کتاب ماجرای شادباش خلیفه دوم به امام علی(ع) در روز غدیر را نقل شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.[۱۳۳]
خصائص امیرالمؤمنین (کتاب)، تاثیر احمد بن شعیب نسائی (درگذشت ۳۰۳ق) محدث و مولف کتاب السنن، از صحاح ششگانه اهلسنت. دراین کتاب که بهلهجه عربی مندرج، از اسلام علی(ع)، رده وی نزد نبی(ص)، خویشاوندیاش با پیامبر آفریدگار(ص) و منزلت همسر و فرزندان وی صحبت آمده میباشد.
مناقب الامام علی بن ابیطالب، تاثیر اِبْن مَغازِلی (درگذشت ۴۸۳ق). کتاب بهگویش عربی مندرج و فضایلی زیرا به دنیاآمدن در کعبه، سبقت در تایید اسلام، رفتن بر دوش نبی(ص) و روایات و نشانههاِ درباره علی را مطرح نموده است.
شواهد التنزیل، نوشته حکم کننده حسکانی (متوفای ۴۹۰ق)، دانا اهل سنت، میباشد. این کتاب با اعتنا به نشانهها قرآنی که در شأن اهل بیت فرستاده نازل گردیده، به ذکر مناقب و فضائل امام علی(ع) و قوم و قبیله او پرداخته میباشد.[۱۳۴]
مناقب علی بن ابیطالب، تاثیر احمد بن موسی بن مَردَوَیه (درگذشت ۴۱۰ق)، اَلْمیزان و المُوازنة فی فضائل الإمام أمیرالمؤمنین علی بن أبیطالب(ع)، تألیف محمد بن عبدالله اسکافی دانشمند معتزلی (درگذشت ۲۴۰ ق)، الجوهرة فی نسب الامام علی و آله تاثیر محمد بن ابیدیده نشده تلمسانی (قرن هفتم هجری)، جواهر المطالب فی مناقب الامام علی بن ابیطالب، نوشته شمسالدین باعونی (درگذشت ۸۷۱ق)، کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابیطالب، تاثیر محمد بن یوسف گنجی (درگذشت ۶۵۸ق)، مَناقِبُ الامام أمیرُالمُؤمنین (ع) تألیف پیروز بن احمد خوارزمی (درگذشت ۵۶۸ق) و مناقب مرتضوی، نوشته میر محمدصالح ترمذی (درگذشت ۱۰۶۰ق) از سایر اثر ها عالمان اهلسنت درباره فضیلت ها امام علی بهشمار می آیند.
کتابهای شیعه
المراتب فی فضائل امیرالمؤمنین. این کتاب تاثیر ابوالقاسم بُستی فقید زیدی قرن چهارم قمری میباشد. دراین تاثیر ۴۵۰ فضیلت علی بن ابیطالب(ع) نام برده میباشد.
تفضیل امیرالمؤمنین، تاثیر روحانی موثر (درگذشت ۴۱۳ق) تالیف کننده در دراین کتاب با استناد به روایات شیعه و سنی، فضیلت علی(ع) بر همگی پیامبران جز نبی اسلام را ثابت نموده است. این تاثیر بهلهجه فارسی ترجمه شدهاست.
الرّسالَةُ العَلَویة فی فَضلِ أمیرالمؤمنین(ع) عَلی سائرِ البَرّیة سِاو سیدنا رَسولُ الله (ص). این کتاب را ابوالفتح کراجکی (درگذشت ۴۴۹ق) بهلهجه عربی درج شده میباشد. در آن افضلیت علی(ع) طبق آیه ها قرآن، خصوصیتهای امام علی و جواب به شبهاتی درباره او آمده میباشد.
الیَقین بِاختِصاصِ مولانا عَلیّ علیهالسلام بِإمرَةِ المُؤمِنین. مولف این کتاب سید ابن طاووس (درگذشت ۶۶۴ق) میباشد. وی درین کتاب با استناد به ۲۲۰ حدیث از منابع اهلسنت، کنیه «امیرالمؤمنین» را مختص علی(ع) دانسته میباشد که فرستاده(ص) آن را به او داده میباشد.
کتابهای عُمْدَةُ عُیونِ صِحاحِ الاَخْتوشه فی مَناقبِ اِمامِ الاَبرار معروف به العُمدَة، تألیف ابنبطریق (درگذشت ۶۰۰ق)، مائةُ مَنْقَبَة مِنْ مَناقِب امیرالمؤمنین وَ الأئمّة مِنْ وُلْده(ع) مِن طَریقِ العامّة تاثیر ابنشاذان، طرف اینجانب الانباء و المناقب، تاثیر سید ابن طاووس، الروضة فی فضائل امیرالمؤمنین تاثیر شاذان بن جبرئیل قمی، کشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین نوشتۀ علامه حلی و قضاء امیرالمؤمنین تاثیر محمدتقی شوشتری، فضايل الخمسه اینجانب الصحاح السته نوشته فیروزآبادی از سایر اثراتی میباشد که عالمان شیعی درباره فضائل امام علی(ع) نوشتهاند.
جستارهای متعلق
بررسی فعالیتهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد